Sinh ra và lớn lên ở Mộc Châu, thấu hiểu từng tấc đất, ngọn cỏ nơi đây. Năm 2016, Vì Thị Thu Hà từ bỏ công việc kế toán ở Mộc Châu với mức thu nhập 25 triệu đồng/tháng để về làm vườn. Cả nhà phản đối kịch liệt, nhưng không lung lay được quyết định của cô gái luôn trăn trở về việc phát triển nông nghiệp bền vững. Trên mảnh vườn của bố mẹ, Vì Thị Thu Hà không làm nông nghiệp như bà con vốn làm lâu nay, mà quyết định tìm kiếm những giống cây trồng mới, phù hợp với khí hậu, cho giá trị kinh tế cao.

Năm 2017, Hà tình cờ biết đến dưa Pepino, mỗi quả có trọng lượng khoảng 200-300 gram, hương vị ngọt thanh và mùi thơm nhẹ, ăn ngọt mát, giàu dinh dưỡng. Nhận thấy tiềm năng, Hà quyết định mang giống dưa này về trồng thử nghiệm trên diện tích 200m². Những ngày đầu không hề dễ dàng, vì cây trồng chưa thích nghi với thổ nhưỡng mới và thiếu kinh nghiệm chăm sóc, nên cây dưa phát triển chậm, năng suất thấp. Với lòng kiên trì, đam mê, Hà không ngừng học hỏi, áp dụng đúng kỹ thuật trồng, chăm sóc. Dần dần, những luống dưa phát triển xanh tốt, cho quả đều, chất lượng.

Vượt qua giai đoạn khó khăn giờ đây, Hà đang có 2 ha dưa Pepino với nhiều lứa kế nhau. Đưa chúng tôi đi một vòng từ chỗ ươm, qua khu vực đang ra hoa lứa 1. Dừng lại ở khu vực đang vào lứa 2, các luống dưa cách nhau chừng 1m, những cây dưa cao ngang bụng xanh mướt leo lên những tấm lưới được đan sẵn. Cây nào cũng có 5-7 quả to dưới gốc đang chuẩn bị được thu hoạch, trên thân hàng chục quả khác tím như quả cà cũng đang đợi đến ngày thu hái, những bông hoa tím nho nhỏ như hoa cà rung rinh trong gió.

Phương châm kinh doanh của Hà không chỉ dừng lại ở việc cung cấp sản phẩm sạch cho thị trường, còn hướng đến việc bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng, với niềm tin nông nghiệp hữu cơ chính là con đường bền vững cho tương lai. Vì Thị Thu Hà tự hào nói: Tất cả diện tích dưa, được canh tác theo phương pháp hữu cơ và được cấp giấy chứng nhận tiêu chuẩn hữu cơ. Em vui vì khách được ăn đồ sạch, lúc nào cũng cảm thấy bình yên khi ở vườn, thanh thản vì sự an toàn của khách với sản phẩm mình làm ra.

Dưa Pepino, hay còn gọi là “dưa hấu Nam Mỹ”, có hình dáng nhỏ, vỏ mỏng màu tím với những đường sọc đặc trưng. Nhìn tương đối giống quả cà tím, nhưng khi chín, quả tỏa ra mùi thơm nhẹ, thịt quả màu vàng óng, vị ngọt thanh mát. Loại dưa này không chỉ hấp dẫn bởi hương vị độc đáo mà còn giàu dinh dưỡng, chứa nhiều vitamin và chất chống oxy hóa, tốt cho sức khỏe. Tại các siêu thị, dưa đang được bán với giá từ 80-120k/kg.

Trao đổi với chúng tôi, chị Đỗ Vân Chi, chủ cửa hàng đồ chay và thực phẩm sạch Kit Farm, cho biết: Tôi đã thử ăn và thấy dưa ngon, nhưng để an tâm, phải lên tận vườn để tìm hiểu quy trình trồng, chăm sóc, trước khi nhập về bán cho khách hàng. Quả thật đến tận nơi, tôi thấy tin tưởng, tuần tới trên các kệ hàng của chúng tôi sẽ có dưa Pepino Mộc Châu.

Nhờ điều kiện khí hậu mát mẻ quanh năm của Mộc Châu, dưa Pepino tại trang trại Thuận Thiên có thể trồng, thu hoạch liên tục, không phụ thuộc vào mùa vụ. Mặc dù đang trong quá trình thử nghiệm và điều chỉnh, nhưng về cơ bản, dưa Pepino rất phù hợp với Mộc Châu, có thể thu hoạch trên 2 năm mà không cần phải trồng lại, đặc biệt là cây càng già tuổi, quả càng ngọt. Hiện nay, Vì Thị Thu Hà đang cung cấp ổn định sản phẩm cho các cửa hàng chuyên bán thực phẩm hữu cơ, như Omgreen, Đất Việt, các cửa hàng đặc sản Mộc Châu Food... Dự kiến năm nay xuất bán từ 70-80 tấn dưa.

Không dừng lại ở việc trồng và bán dưa, Vì Thị Thu Hà còn mong muốn xây dựng một hệ sinh thái nông nghiệp bền vững tại Mộc Châu, tích cực chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ bà con chuyển đổi sang canh tác hữu cơ, cùng nhau phát triển. Hiện nay, Hà đang kết hợp cùng các hộ canh tác dưa, rau bồ công anh, rau thơm hữu cơ cung cấp cho nhiều đơn vị.

Câu chuyện của cô gái Thái đưa cây dưa Pepino trên cao nguyên Mộc Châu, không chỉ là câu chuyện về nông nghiệp, mà còn là bài học về lòng kiên trì, đam mê và trách nhiệm với cộng đồng.