Nhận diện để tháo gỡ "điểm nghẽn"

Theo số liệu thống kê, cuối năm 2025, toàn tỉnh có gần 4.800 doanh nghiệp với tổng vốn đăng ký trên 142.000 tỷ đồng, hoạt động ở hầu hết các lĩnh vực nông nghiệp, công nghiệp, xây dựng, năng lượng, thương mại, dịch vụ, du lịch. Cộng đồng doanh nghiệp đã góp phần quan trọng vào tăng trưởng GRDP của tỉnh năm 2025 đạt 8,03%; tạo việc làm, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tăng thu ngân sách và bảo đảm an sinh xã hội.

Tuy nhiên, phía sau những kết quả tích cực vẫn còn những “điểm nghẽn” cần tập trung tháo gỡ. Gần 97% doanh nghiệp trên địa bàn là doanh nghiệp nhỏ và vừa; năng lực tài chính còn hạn chế, sức chống chịu trước biến động thị trường chưa cao. Việc tiếp cận vốn tín dụng, đất đai, thông tin quy hoạch, thủ tục điều chỉnh dự án… vẫn còn khiến các doanh nghiệp gặp khó.

Ông Trương Mạnh Thắng, Phó Giám đốc Sở Tài chính Sơn La, cho biết: Một số quy định giữa các lĩnh vực đất đai, xây dựng, môi trường còn chồng chéo; quy trình phối hợp có thời điểm chưa đồng bộ, dẫn đến kéo dài thời gian xử lý hồ sơ. Nếu không rà soát, chuẩn hóa quy trình và xác định rõ trách nhiệm từng khâu, môi trường đầu tư khó tạo được sự bứt phá.

Thực tế cho thấy, khi doanh nghiệp thực hiện điều chỉnh dự án đầu tư, nhất là các dự án có yếu tố môi trường, việc bổ sung, hoàn thiện hồ sơ qua nhiều bước có thể làm chậm tiến độ. Công ty TNHH Sản xuất vật liệu và xây dựng Hùng An Mai, là đơn vị tiêu biểu của xã Mai Sơn trong sản xuất, kinh doanh và chấp hành tốt nghĩa vụ thuế. Thời gian qua, doanh nghiệp được địa phương hỗ trợ về mặt bằng sản xuất, hướng dẫn hoàn thiện thủ tục đầu tư, tạo điều kiện mở rộng quy mô, đổi mới công nghệ.

Ông Mai Văn Hùng, Giám đốc Công ty TNHH Sản xuất vật liệu và xây dựng Hùng An Mai, thông tin: Hiện nay, Công ty có 4 dây chuyền sản xuất gạch, đá xây dựng với công suất 10 triệu viên gạch và 50.000 m³ đá/năm; tạo việc làm ổn định cho hàng chục lao động với thu nhập trung bình 7-10 triệu đồng/người/tháng. Doanh nghiệp đã đầu tư dây chuyền gạch không nung bằng công nghệ ép tĩnh, sử dụng nguyên liệu mạt đá, xi măng; tự động hóa nhiều công đoạn, tiết giảm chi phí, bảo vệ môi trường. Chúng tôi mong muốn tỉnh tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ để doanh nghiệp yên tâm đầu tư lâu dài.

Trong lĩnh vực nông nghiệp, Công ty cổ phần Vinatea Mộc Châu kiến nghị tỉnh Sơn La chỉ đạo các địa phương phối hợp xử lý dứt điểm tình trạng lấn chiếm, chồng lấn đất đai; đẩy nhanh thi hành các bản án đã có hiệu lực, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp. Ông Lê Chí Long, Phó Tổng Giám đốc Công ty chè Việt Nam, Giám đốc Vinatea Mộc Châu, cho rằng: Việc ổn định quỹ đất vùng nguyên liệu không chỉ bảo đảm sản xuất, mà còn là nền tảng phát triển du lịch nông nghiệp, nâng cao giá trị thương hiệu chè Mộc Châu.

Ở lĩnh vực du lịch, Hiệp hội Du lịch tỉnh đề xuất đẩy nhanh việc lập, công bố quy hoạch chi tiết các khu, điểm du lịch trọng điểm; đơn giản hóa thủ tục đầu tư; đồng bộ hạ tầng giao thông, điện, nước. Khi quy hoạch minh bạch, ổn định và dễ tiếp cận, doanh nghiệp sẽ mạnh dạn đầu tư sản phẩm dài hạn, nâng cao chất lượng dịch vụ, tăng sức cạnh tranh điểm đến.

Ông Nguyễn Quốc Khánh, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Sơn La, chia sẻ: Doanh nghiệp ghi nhận sự cầu thị của tỉnh trong đối thoại, tháo gỡ khó khăn; song mong muốn mỗi kiến nghị phải được xử lý đến cùng, có lộ trình và thời hạn cụ thể. Niềm tin của doanh nghiệp được xây dựng từ những việc rất cụ thể như hồ sơ giải quyết đúng hẹn, hướng dẫn thống nhất, thông tin rõ ràng, minh bạch.

Những ý kiến trên cho thấy, cải thiện môi trường đầu tư không chỉ dừng ở việc ban hành kế hoạch, mà phải đi vào xử lý từng tình huống cụ thể; bảo đảm tính ổn định, minh bạch và khả năng dự báo của chính sách.

"6 rõ" tạo chuyển biến cải thiện môi trường đầu tư

Ngày 29/1/2026, UBND tỉnh ban hành Kế hoạch hành động thực hiện Nghị quyết số 02/NQ-CP, đặt mục tiêu đến hết năm 2026, toàn tỉnh có khoảng 5.000 doanh nghiệp đang hoạt động; thành lập mới khoảng 340 doanh nghiệp; duy trì và cải thiện thứ hạng các chỉ số PCI, PAR INDEX, SIPAS; nâng cao chỉ số đổi mới sáng tạo và chính quyền số. Đây là những chỉ tiêu phản ánh trực tiếp chất lượng môi trường đầu tư, kinh doanh.

Để đạt mục tiêu, các nhiệm vụ được phân công theo nguyên tắc “6 rõ”: Rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ hiệu quả. Trọng tâm trước hết là cải cách thủ tục hành chính, tái cấu trúc quy trình giải quyết thủ tục đầu tư theo hướng rút ngắn thời gian, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.

Tỉnh tập trung rà soát, cắt giảm thành phần hồ sơ không cần thiết; đẩy mạnh cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình; tăng cường liên thông giữa các sở, ngành. Mục tiêu là doanh nghiệp không phải cung cấp lại những giấy tờ cơ quan Nhà nước đã có; tiến tới xử lý hồ sơ trên môi trường điện tử, công khai tiến độ, kết quả giải quyết.

Bà Trần Thị Ánh Tuyến, Trưởng Phòng Quản lý đầu tư ngoài ngân sách, Sở Tài chính, cho biết: Quy trình giải quyết thủ tục đầu tư đang được chuẩn hóa, theo dõi tiến độ trên hệ thống điện tử; tăng trách nhiệm phối hợp giữa các đơn vị. Khi có vướng mắc, các sở, ngành chủ động trao đổi, thống nhất hướng xử lý, hạn chế tình trạng đùn đẩy, kéo dài thời gian.

Cùng với đó, tỉnh đẩy mạnh cập nhật, công khai cơ sở dữ liệu quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đai trên Cổng thông tin điện tử; rút ngắn thời gian cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; tạo điều kiện để doanh nghiệp thế chấp vay vốn. Việc giải quyết tranh chấp, chồng lấn đất đai được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, nhằm bảo đảm môi trường đầu tư ổn định, an toàn và bền vững.

Tạo điều kiện về vốn cho các doanh nghiệp, các tổ chức tín dụng trên địa bàn được định hướng ưu tiên vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp tham gia chuỗi giá trị nông sản, doanh nghiệp chuyển đổi số, chuyển đổi xanh. Hoạt động kết nối ngân hàng - doanh nghiệp được duy trì thường xuyên, kịp thời tháo gỡ khó khăn về vốn lưu động, vốn trung và dài hạn.

Cùng với đó, tỉnh đặc biệt chú trọng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức. Tinh thần phục vụ, kỷ luật, kỷ cương hành chính được đề cao; kiên quyết xử lý hành vi nhũng nhiễu, gây phiền hà cho doanh nghiệp. Lãnh đạo tỉnh duy trì đối thoại định kỳ với doanh nghiệp; trực tiếp chỉ đạo giải quyết những vấn đề vượt thẩm quyền của sở, ngành, địa phương.

Đồng chí Nguyễn Minh Tiến, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, cho biết: Cải thiện môi trường đầu tư phải tạo chuyển biến thực chất, có thể đo đếm bằng thời gian giải quyết hồ sơ, bằng mức độ hài lòng của doanh nghiệp, bằng sự gia tăng số lượng và chất lượng dự án đầu tư. Nếu doanh nghiệp còn phản ánh thủ tục chậm, còn phiền hà, từng cơ quan, đơn vị phải nghiêm túc xem xét lại trách nhiệm của mình.

Cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh là quá trình liên tục, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp. Khi thể chế được hoàn thiện, thủ tục được tinh gọn, thông tin minh bạch, nguồn lực được khơi thông và kỷ luật hành chính được tăng cường, Sơn La sẽ tạo dựng được môi trường đầu tư thông thoáng, an toàn, hấp dẫn; tạo nền tảng quan trọng để tỉnh phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn mới.