Đều đặn mỗi ngày, gia đình anh Quàng Văn Hợp, bản Ban Xa, xã Liệp Tè đều xuống khu vực nuôi cá lồng để kiểm tra. Anh Hợp cho biết: Gia đình tôi có 15 lồng cá, chủ yếu là cá lăng đen và lăng vàng. Mùa này mưa lũ nhiều nên tôi đã mua thêm vật liệu hàn khung sắt thép, thay lưới cũ, rách bằng lưới mới; vệ sinh lồng cá 2 ngày/lần; thường xuyên kiểm tra độ ô nhiễm nước để xử lý kịp thời. 

Thành lập năm 2016, đến nay, HTX Huổi Pản, xã Mường Khiêng, huyện Thuận Châu có 15 thành viên với 62 lồng cá, thu nhập đạt trên 1,2 tỷ đồng/năm. Nhiều hộ thành viên mỗi năm thu lãi từ 50 - 200 triệu đồng từ nuôi cá lồng. Các sản phẩm cá của HTX được bán cho thương lái miền xuôi đến mua tại bến thuyền Mường La. Mỗi năm vào trước mùa mưa lũ, các thành viên trong HTX chủ động gia cố lại các dây neo, kiểm tra lưới lồng đảm bảo chắc chắn và thăm lồng thường xuyên để kịp thời xử lý khi có vấn đề xảy ra.

Anh Vì Văn Nghiêm, Giám đốc HTX Huổi Pản, xã Mường Khiêng, cho biết: Qua kinh nghiệm nhiều năm nuôi cá, để hạn chế thiệt hại do mưa  bão, chúng tôi không đặt lồng cá ở những khu vực gần khe nước, khe suối; chủ động căng lưới, phủ lồng cá để tránh gió; thường xuyên căn chỉnh độ sâu của lồng phù hợp với mực nước. Đồng thời, cung cấp thức ăn đầy đủ để tăng sức đề kháng cho đàn cá và thường xuyên xử lý rác thải, thức ăn thừa trong lồng để cá không bị nhiễm bệnh. 

Hiện nay, huyện Thuận Châu có 1.030 ha mặt nước lòng hồ thủy điện Sơn La. Sản lượng nuôi và khai thác thủy sản 6 tháng đầu năm đạt hơn 550 tấn. Nhân dân ở các xã: Liệp Tè, Mường Khiêng đang duy trì nuôi 761 lồng cá, sản lượng ước đạt 76 tấn/năm; có 2 HTX nuôi thủy sản trên địa bàn đang hoạt động. Bà con trong toàn huyện duy trì 382 ha ao nuôi cá. Để chủ động bảo vệ đàn cá nuôi trong mùa lũ, UBND huyện đã ban hành kế hoạch về phòng chống thiên tai trong mùa mưa lũ và kế hoạch về ứng phó với biến động môi trường trong nuôi trồng thủy sản mùa mưa lũ năm 2025.

Ông Hà Trung Thắng, Phó Chủ tịch UBND huyện Thuận Châu, thông tin: Huyện đã chỉ đạo các cơ quan chuyên môn phối hợp với các xã tích cực tuyên truyền, vận động người dân, HTX thực hiện các phương pháp chăm sóc, bảo vệ đàn cá nuôi. Thường xuyên cập nhật tình hình thời tiết, mưa lũ để kịp thời ứng phó. Khuyến cáo người dân không ở lại chòi canh, không khai thác, đánh bắt thủy sản trong những ngày mưa lũ... bảo vệ đàn cá nuôi và đảm bảo an toàn cho nhân dân. 

Bên cạnh đó, các cơ quan chuyên môn của huyện còn trực tiếp cử cán bộ xuống cơ sở, hướng dẫn HTX, người dân không đặt lồng cá ở khu vực gần đầu nguồn nước; chủ động phòng bệnh và chăm sóc đàn cá nuôi theo nguyên tắc “4 định” (định chất lượng, định số lượng, định thời gian và định địa điểm). Đối với nuôi cá lồng, vận động người dân thu hoạch khi cá nuôi đạt kích cỡ thương phẩm trước các đợt cảnh báo mưa lũ.

Kiểm tra lại lồng bè, gia cố hệ thống dây neo, phao lồng và di chuyển vào nơi có dòng chảy nhẹ, kín gió; dùng tấm chắn, bạt che chắn phía trước lồng nuôi làm giảm dòng chảy trực tiếp vào lồng, ngăn chặn các các vật rắn, gỗ làm hư hỏng lồng gây thất thoát cá ra ngoài. Thực hiện các biện pháp như bổ sung vitamin vào thức ăn cho cá, treo túi vôi trước dòng chảy để phòng, chống dịch bệnh và tăng cường sức đề kháng cho cá; điều chỉnh mật độ nuôi và lựa chọn giống cá nuôi phù hợp theo mùa vụ…

Đối với ao nuôi cá, hướng dẫn bà con củng cố, tu bổ và kiểm tra các bờ ao, bờ cống, hệ thống xả tràn cho ao nuôi. Chuẩn bị lưới, đăng chắn, cọc tre để cắm khi nước tràn hoặc vỡ bờ tránh thất thoát cá nuôi. Khơi thông dòng chảy ở các sông, mương xung quanh ao để việc thoát nước được dễ dàng. Rắc vôi để ổn định độ PH, giảm độ đục; ao cá ở các vùng trũng thường bị ảnh hưởng mưa lũ nên tiến hành thu hoạch trước, tránh thiệt hại khi mưa lũ xảy ra. Điều chỉnh lượng thức ăn khi có mưa thay đổi thời tiết để hạn chế ô nhiễm môi trường, tránh lãng phí.

Chủ động triển khai các biện pháp ứng phó trong mùa mưa lũ, giúp người nuôi cá lồng, các ao hồ nuôi cá trên địa bàn huyện Thuận Châu yên tâm sản xuất để phát triển nghề nuôi thủy sản hiệu quả, bền vững.