Yên Châu có gần 3.300 ha xoài, sản lượng gần 15.000 tấn/năm, chủ yếu là các giống xoài tròn, xoài hôi, Úc, Đài Loan (GL4). Trong đó 207 ha được cấp chứng nhận VietGAP, GlobalGAP, hữu cơ; 298 ha được cấp mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu sang thị trường các nước Trung Quốc, Úc, Mỹ, New Zealand.

Diện tích xoài trên địa bàn tập trung chủ yếu tại các xã Chiềng Pằn, Chiềng Hặc, Sặp Vạt, Tú Nang. Trong đó, Chiềng Hặc là xã có diện tích xoài lớn nhất huyện với 800 ha. Xã phối hợp với các cơ quan chuyên môn của huyện quy hoạch, xây dựng vùng xoài nguyên liệu chuyên canh; rà soát, triển khai diện tích trồng, cải tạo theo quy hoạch; tăng cường đổi thửa tạo quy mô tập trung; tập huấn, chuyển giao khoa học kỹ thuật trồng và chăm sóc cây xoài cho nhân dân trên địa bàn theo chuỗi giá trị nhằm xây dựng, hình thành vùng sản xuất xoài ứng dụng công nghệ cao. Đồng thời, vận động các hộ liên kết thành lập HTX, chăm sóc xoài theo đúng tiêu chuẩn yêu cầu của đối tác và khách hàng; định hướng thị trường tiêu thụ để sản phẩm xoài đạt giá trị cao nhất.

 Trên địa bàn xã Chiềng Hặc có 3 HTX chuyên trồng và tiêu thụ xoài, gồm: HTX Nông nghiệp an toàn Chiềng Hặc, HTX Nông nghiệp Nà Ngà và HTX Nông nghiệp Quyết Thắng Huổi Nga. Các HTX đã ký hợp đồng liên kết sản xuất với 144 hộ dân trên địa bàn 4 bản: Nà Ngà, Huổi Sét, Huổi Mong, Văng Lùng với tổng diện tích trong vùng liên kết gần 308 ha.

HTX Nông nghiệp an toàn Chiềng Hặc, bản Văng Lùng, thành lập năm 2017. Từ 5 ha xoài ban đầu, đến nay, HTX liên kết với 64 hộ gia đình trong vùng mở rộng diện tích trồng xoài lên 159 ha, trở thành vùng trồng xoài chuyên canh lớn của huyện Yên Châu.

 Ông Hà Văn Sơn, Giám đốc HTX Nông nghiệp an toàn Chiềng Hặc, chia sẻ: Giống xoài được HTX đưa vào trồng là xoài Đài Loan (GL4), đây là giống nhập nội cho năng suất cao. HTX đã chuyển giao kỹ thuật cho các thành viên và các hộ liên kết áp dụng vào thực tế sản xuất, như: Đốn, tỉa cành, tạo tán; thường xuyên theo dõi lộc, lá của cây, điều chỉnh chế độ dinh dưỡng hợp lý; sử dụng thuốc bảo vệ thực vật theo nguyên tắc “4 đúng”, kết hợp sử dụng chế phẩm sinh học an toàn, côn trùng thiên địch bảo vệ cây trồng.

Ngoài ra, HTX Nông nghiệp an toàn Chiềng Hặc còn đầu tư dây chuyền sơ chế, gắn camera giám sát phục vụ việc truy xuất nguồn gốc, bảo đảm xuất khẩu sản phẩm. Bước đầu, HTX sử dụng thiết bị bay để theo dõi tình trạng sinh trưởng, phát triển của cây xoài, nhất là tình hình dịch bệnh và nước tưới chính xác ở từng khu vực. Hằng năm, sản lượng xoài bình quân đạt trên 4.000 tấn, năng suất 15 tấn/ha, giá bán trung bình 10.000 đồng/kg. Thu nhập của các hộ trồng xoài đạt từ 140-185 triệu đồng/ha.

Còn tại HTX Nông nghiệp Quyết Thắng Huổi Nga, bản Huổi Nga, xã Chiềng Hặc, có 9 ha xoài được cấp chứng nhận VietGAP và liên kết sản xuất, bao tiêu sản phẩm cho nông dân với diện tích gần 80 ha xoài, xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc, Úc, Mỹ.

Ông Lò Văn Kim, Giám đốc HTX, chia sẻ: Năm 2024, HTX xuất bán gần 500 tấn xoài, trong đó trên 250 tấn xuất bán sang Trung Quốc, doanh thu đạt trên 4 tỷ đồng. HTX ứng dụng khoa học kỹ thuật, tuân thủ nghiêm ngặt các quy trình sản xuất, lắp đặt hệ thống tưới tự động, ghi chép nhật ký chăm sóc. HTX vận động các hộ bao trái 100% diện tích để giảm được sự xâm nhập của nấm bệnh, tăng chất lượng quả và năng suất từ 20-30%...

 Các HTX trong vùng sản xuất xoài trên địa bàn xã Chiềng Hặc đều ứng dụng hệ thống tưới phun mưa, tưới nhỏ giọt kết hợp bón phân tự động. Các hộ trồng sử dụng phần mềm dự báo thời tiết, sử dụng ứng dụng thuốc BVTV của Cục Bảo vệ thực vật để theo dõi các thuốc, phân bón được cấp phép tại Việt Nam; có camera giám sát hệ thống tưới nước thông minh trong quá trình chăm sóc cây xoài. Các HTX còn truy cập ứng dụng web https://farmdiary.online/ để thực hiện theo dõi việc quản lý mã số vùng trồng và kê khai nhật ký theo quy định. Môi trường cảnh quan được đảm bảo, vùng sản xuất xoài tại xã đã được lắp đặt 11 bể lưu trữ vỏ bao thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng để xử lý theo đúng quy định.

Với việc triển khai đồng bộ nhiều giải pháp khoa học kỹ thuật đã góp phần nâng cao chất lượng và sản lượng xoài, đáp ứng các yêu cầu khắt khe của thị trường tiêu thụ và xuất khẩu. Cuối năm 2024, toàn bộ vùng sản xuất xoài của 3 HTX trên địa bàn xã Chiềng Hặc đã được UBND tỉnh công nhận là vùng ứng dụng công nghệ cao. Đây là động lực để các HTX hướng đến xây dựng nền nông nghiệp bền vững.

Trong năm 2024, toàn huyện có 2 vùng nông nghiệp được công nhận ứng dụng công nghệ cao là vùng sản xuất nhãn tại xã Lóng Phiêng và vùng sản xuất xoài tại xã Chiềng Hặc. 

Ông Lò Thế Thi, Phó Chủ tịch UBND huyện Yên Châu, cho biết: Huyện đã tuyên truyền, nâng cao nhận thức của nhân dân về ý nghĩa, tầm quan trọng của ứng dụng khoa học vào sản xuất; hướng dẫn kỹ thuật trồng và chăm sóc cây ăn quả; hỗ trợ máy móc sơ chế, liên kết tìm thị trường tiêu thụ cho các sản phẩm quả.

Được công nhận vùng nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao khẳng định sự nỗ lực của các địa phương và là cơ sở quan trọng để các HTX và nông dân đẩy mạnh sản xuất theo hướng hàng hóa, mở rộng thị trường tiêu thụ. Theo đó, nâng cao chất lượng, giá trị và thương hiệu xoài Yên Châu trên thị trường, các HTX và các hộ trồng xoài huyện Yên Châu nói chung và xã Chiềng Hặc nói riêng đang chú trọng áp dụng khoa học công nghệ, đưa các giống mới vào sản xuất, góp phần nâng cao giá trị canh tác và thu nhập cho người dân.