Thực hiện biên bản ký kết giữa tỉnh Sơn La và các tỉnh Bắc Lào, từ năm 2001 đến nay, tỉnh Sơn La đã đào tạo gần 2.300 lưu học sinh Lào (LHS) tốt nghiệp các trình độ đào tạo trung cấp, cao đẳng, đại học và thạc sĩ; gần 4.000 lượt lưu học sinh Lào được bồi dưỡng tiếng Việt. Chương trình, nội dung đào tạo LHS Lào được các nhà trường triển khai theo Thông tư của Bộ GD&ĐT ban hành quy chế quản lý người nước ngoài học tập tại Việt Nam và các quy chế đào tạo thạc sĩ, đại học, cao đẳng, trung cấp của Bộ GD&ĐT. Theo đó, LHS Lào trước khi vào học chuyên ngành tại các trường trên địa bàn tỉnh nếu chưa biết tiếng Việt sẽ được học dự bị tiếng Việt trong 1 năm tại Trường Cao đẳng Sơn La và Trường Đại học Tây Bắc, được cấp chứng chỉ tiếng Việt dành cho người nước ngoài. Sau đó, các LHS Lào được bố trí học tập cùng các sinh viên, học viên Việt Nam theo chuyên ngành và chương trình đào tạo trình độ đã đăng ký. 

Ông Nguyễn Huy Hoàng, Giám đốc Sở GD&ĐT tỉnh, cho biết: Việc tăng cường trao đổi, hợp tác lĩnh vực giáo dục đã và đang được tỉnh Sơn La phối hợp với các tỉnh Bắc Lào thực hiện. Nhiều LHS sau khi tốt nghiệp về nước công tác đã giữ các vị trí quan trọng, chủ chốt trong các cơ quan Nhà nước, phục vụ tốt sự nghiệp xây dựng và phát triển nước CHDCND Lào. Thời gian tới, ngành GD&ĐT tiếp tục tham mưu với tỉnh triển khai các hoạt động hỗ trợ, hợp tác lẫn nhau trong lĩnh vực GD&ĐT.

Hiện nay, Trường Cao đẳng Sơn La có hơn 300 LHS Lào đang học tiếng Việt và các chuyên ngành. Nhà trường xây dựng chương trình đào tạo theo yêu cầu của Bộ GD&ĐT, trong đó, giúp LHS Lào sau khi hoàn thành chương trình đào tạo tiếng Việt sẽ đạt kỹ năng nghe, nói, đọc, viết; bảo đảm đủ tiêu chuẩn tham gia học các chương trình đào tạo chuyên ngành tại trường và các trường đại học, cao đẳng, trung cấp trên địa bàn. Nhà trường đã lựa chọn những giáo viên có kinh nghiệm đào tạo LHS Lào; trang bị phương tiện, kỹ thuật hiện đại hỗ trợ giảng dạy, cung cấp cho các LHS Lào đầy đủ các tài liệu liên quan trên hệ thống thư viện điện tử của nhà trường.

Em Hatsadee Phimmavong, LHS Lào lớp K22A, Khoa Đào tạo Quốc tế, Trường Cao đẳng Sơn La, chia sẻ: Chúng em được nhà trường tạo điều kiện về chỗ ăn, ở. Hằng tháng, chúng em còn được nhận học bổng đầy đủ. Ngoài học trên lớp, các thầy cô còn tổ chức cho chúng em được tham gia nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao chào mừng các ngày lễ lớn và các hoạt động ngoại khóa thực hành kỹ năng sử dụng tiếng Việt.

Tại Trường Cao đẳng Y tế Sơn La, từ năm 1971 đến nay đã đào tạo 1.041 LHS Lào ở 7 chuyên ngành. Hiện nay, nhà trường đào tạo 147 LHS đang theo học các chuyên ngành: Cao đẳng điều dưỡng, cao đẳng dược, cao đẳng hộ sinh. Nhiều LHS Lào được nhận học bổng khuyến khích học tập của nhà trường và tỉnh Sơn La. Nhà trường luôn tạo thuận lợi cho LHS Lào, như: Đào tạo các em theo chuyên ngành nguyện vọng đăng ký. Bố trí sinh hoạt tại khu ký túc xá riêng biệt, phù hợp với phong tục và nếp sinh hoạt. Tổ chức bếp ăn tập thể; giải quyết đúng, đủ, kịp thời các chế độ theo quy định. Khen thưởng LHS Lào có thành tích cao trong học tập và các phong trào của nhà trường phát động.

Bà Lò Thị Kiểu, Phó Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Y tế Sơn La, cho biết: Nhà trường đổi mới phương pháp, hình thức dạy học để LHS Lào tiếp thu kiến thức về chuyên ngành y khoa tốt hơn. Khảo sát lấy ý kiến LHS Lào và các cơ sở y tế của các tỉnh Bắc Lào về chất lượng cán bộ y tế các tỉnh, từ đó điều chỉnh, thay đổi hình thức phù hợp với LHS Lào.

Vừa qua, tại tỉnh Sơn La đã diễn ra tọa đàm trao đổi giải pháp nâng cao chất lượng GD&ĐT giữa Sở GD&ĐT tỉnh Sơn La và Sở Giáo dục và Thể thao các tỉnh: Hủa Phăn, Luông Pha Bang, U Đôm Xay, Phông Sa Lỳ, Xiêng Khoảng, Xay Nha Bu Ly, Bò Kẹo (nước CHDCND Lào). Tại tọa đàm, các tỉnh Bắc Lào mong muốn Sở GD&ĐT tỉnh Sơn La tiếp tục tăng cường hợp tác hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực, trình độ, kỹ năng giảng dạy cho cán bộ, giáo viên. Đẩy mạnh hợp tác đào tạo tiếng Việt cho đội ngũ cán bộ, giáo viên các cơ sở giáo dục nghề nghiệp. Quan tâm, hỗ trợ đào tạo LHS Lào đang học đại học và cao học tại Sơn La...

Ông Sivone Phengmixay, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Thể thao tỉnh U Đôm Xay, cho hay: Được tham gia buổi tọa đàm trao đổi hợp tác, tôi đã lắng nghe những bài học kinh nghiệm về phát triển giáo dục của tỉnh Sơn La. Trong thời gian đi thực tế, tôi thấy cơ sở vật chất, trang thiết bị của các trường học rất hiện đại. Những kinh nghiệm tiếp thu tại cuộc trao đổi này, tôi sẽ áp dụng vào việc đào tạo và phát triển giáo dục tại các trường học trên địa bàn tỉnh chúng tôi.

Thực hiện biên bản ký kết, tỉnh Sơn La tiếp tục hỗ trợ đào tạo tiếng Việt và học tiếp chuyên ngành tại các trường đại học, cao đẳng chuyên nghiệp, các trường tiếp nhận đào tạo LHS Lào; tạo điều kiện tốt nhất để LHS Lào yên tâm học tập, rèn luyện, góp phần bổ sung nguồn nhân lực chất lượng cao cho nước bạn Lào, góp phần thắt chặt mối quan hệ hợp tác hữu nghị giữa Sơn La với các tỉnh Bắc Lào.