Đồng chí Nguyễn Minh Hải, Chánh án Tòa án nhân dân (TAND) tỉnh, cho biết: Năm 2025 là năm quan trọng trong tiến trình cải cách tư pháp với việc triển khai hiệu quả các nghị quyết của Đảng và Quốc hội, đặc biệt là việc thực hiện Luật Tổ chức TAND. TAND hai cấp tỉnh chính thức hoạt động theo mô hình mới, gồm TAND tỉnh và 6 TAND khu vực, đánh dấu bước đổi mới quan trọng trong việc sắp xếp tổ chức bộ máy tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới. Hiện nay, Đảng bộ TAND tỉnh có 10 chi bộ trực thuộc với 143 đảng viên.

Xác định nhiệm vụ đầu tiên và quan trọng nhất là nhanh chóng kiện toàn, ổn định tổ chức bộ máy, bảo đảm không làm gián đoạn nhiệm vụ chuyên môn, Đảng bộ TAND tỉnh đã tổ chức, sắp xếp lại các chi bộ trực thuộc. Các vị trí chủ chốt được chỉ định kịp thời; công tác phân công nhiệm vụ cho các đồng chí Ủy viên Ban Chấp hành được triển khai bài bản, với nguyên tắc “kế thừa để ổn định, đổi mới để phát triển”.

Đảng bộ cũng triển khai kịp thời các văn bản để lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng quy chế làm việc, chương trình hành động, kế hoạch kiểm tra, giám sát; thực hiện đầy đủ nhiệm vụ xây dựng Đảng gắn với nhiệm vụ chính trị. Đảng ủy TAND tỉnh tổ chức thực hiện nghiêm túc việc học tập, quán triệt, triển khai và lãnh đạo, chỉ đạo các cấp ủy, đơn vị TAND hai cấp triển khai thực hiện hiệu quả, kịp thời các nghị quyết của Trung ương, Đảng ủy TAND tối cao, Tỉnh ủy, Đảng ủy Các cơ quan Đảng tỉnh; chú trọng làm tốt công tác xây dựng Đảng; chỉ đạo các chi bộ trực thuộc tổ chức sinh hoạt theo đúng quy định.

Công tác điều động, bố trí cán bộ được thực hiện trên cơ sở rà soát năng lực, vị trí việc làm và khối lượng công việc. Đội ngũ Thẩm phán, Thư ký, Thẩm tra viên chủ động cập nhật pháp luật, nâng cao nghiệp vụ, nhanh chóng thích ứng với mô hình mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả xét xử. 

TAND khu vực 2 - Sơn La được thành lập trên cơ sở kế thừa chức năng, nhiệm vụ của TAND huyện Thuận Châu và Quỳnh Nhai. Là địa bàn có khối lượng vụ việc lớn; đặc biệt, từ ngày 1/7/2025, khi nhiều luật sửa đổi có hiệu lực, thẩm quyền của Tòa án khu vực được mở rộng, kéo theo yêu cầu cao hơn về tiến độ, chất lượng xét xử. Trong khi đó, một bộ phận cán bộ còn hạn chế kinh nghiệm đối với các vụ án phức tạp như hôn nhân - gia đình có yếu tố nước ngoài, hành chính, hình sự có khung hình phạt trên 15 năm tù những lĩnh vực trước đây thuộc thẩm quyền cấp tỉnh. 

Bà Lường Thị Hương, Thẩm phán, Phó Chánh án TAND khu vực 2 - Sơn La, chia sẻ: Ngay sau khi đi vào hoạt động, đơn vị triển khai đồng bộ, hiệu quả các giải pháp đổi mới lãnh đạo, điều hành; lấy xét xử, giải quyết án làm nhiệm vụ trọng tâm. Lãnh đạo TAND khu vực giao chỉ tiêu, phân rõ trách nhiệm cho từng Thẩm phán, Thư ký; thường xuyên nắm tiến độ, kịp thời tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh giải quyết án, bảo đảm không quá hạn luật định, hạn chế tối đa án hủy, sửa do lỗi chủ quan. Đồng thời, chủ động phối hợp với các cơ quan tiến hành tố tụng, chính quyền địa phương trong thu thập chứng cứ, thẩm định, định giá tài sản, hoàn thiện hồ sơ, sớm đưa vụ việc ra xét xử.

Dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt, sát sao của Đảng ủy và cấp ủy các chi bộ trực thuộc, TAND tỉnh đã hoàn thành vượt chỉ tiêu công tác năm 2025 do Quốc hội, TAND tối cao đề ra. Từ tháng 2/2025 đến tháng 2/2026, TAND hai cấp tỉnh đã thụ lý 3.719 vụ, việc các loại; giải quyết 3.685 vụ, đạt tỷ lệ 99,1%. Tỷ lệ bản án, quyết định bị hủy, sửa do lỗi chủ quan là 0,30%, tiếp tục được duy trì ở mức thấp; chất lượng tranh tụng được nâng lên rõ rệt. TAND hai cấp đã xét xử 169 vụ án điểm, tổ chức 28 phiên tòa lưu động phục vụ tuyên truyền pháp luật tại cơ sở. Các TAND khu vực giải quyết 574 hồ sơ đề nghị áp dụng biện pháp xử lý hành chính, đạt 100%.

Bên cạnh việc giải quyết, xét xử, hoạt động hòa giải, đối thoại tại Tòa án tiếp tục được coi là giải pháp quan trọng nhằm giải quyết mâu thuẫn từ sớm. Trong năm qua, TAND hai cấp của tỉnh đã hòa giải thành 1.144 vụ được chuyển sang hòa giải, đối thoại tại Tòa án, đạt tỷ lệ 99,5%. Nhiều tranh chấp dân sự, hành chính được tháo gỡ ngay từ giai đoạn đầu, giảm áp lực cho hoạt động xét xử và hạn chế phát sinh khiếu kiện kéo dài, vượt cấp.

Xác định chuyển đổi số, xây dựng Tòa án điện tử là nhiệm vụ trọng tâm, TAND tỉnh đẩy mạnh ứng dụng các phần mềm nội bộ, hệ thống quản lý văn bản, điều hành và chữ ký số. Đã tổ chức 150 phiên tòa trực tuyến, 169 phiên tòa rút kinh nghiệm; công bố 3.621 bản án, quyết định; tương tác 78.761 lượt trên Trợ lý ảo; số hóa 100% hồ sơ dữ liệu hôn nhân (trước hạn 1 tháng); cập nhật 3.177 vụ việc vào hệ thống. Công tác thông tin, tuyên truyền được tăng cường, bảo đảm công khai, minh bạch, nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân. 

Từ thực tế hoạt động cho thấy, việc tổ chức lại bộ máy TAND hai cấp là bước đi đúng đắn trong tiến trình cải cách tư pháp, vừa tinh gọn bộ máy, vừa nâng cao chất lượng xét xử. Đây chính là nền tảng quan trọng để ngành phục vụ nhân dân ngày càng tốt hơn, góp phần giữ vững an ninh trật tự, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương.