Đầu tháng 10, tại phường Mộc Sơn và phường Tô Hiệu, Hội Nông dân Việt Nam phối hợp với Hội Nông dân tỉnh và Bảo hiểm xã hội (BHXH) tỉnh tổ chức hội nghị tuyên truyền, đối thoại, tư vấn chính sách BHXH tự nguyện, bảo hiểm y tế (BHYT) hộ gia đình cho hội viên, nông dân. Thay vì chỉ nghe phổ biến chính sách, người dân được trực tiếp nêu những điều còn băn khoăn: Đóng BHXH tự nguyện bao nhiêu? Có thể lựa chọn mức đóng phù hợp với thu nhập không? Tham gia bao lâu thì được hưởng lương hưu? Khi khó khăn có thể thay đổi phương thức đóng như thế nào?...

Từng câu hỏi được đại diện cơ quan BHXH và các đơn vị liên quan trao đổi, giải đáp bằng những tình huống cụ thể. Anh Nguyễn Văn Hải, chuyên viên Phòng Tuyên truyền và Hỗ trợ người tham gia, BHXH tỉnh, cho biết: Cùng với phổ biến những lợi ích, quyền lợi khi tham gia BHXH tự nguyện theo Luật BHXH, chúng tôi tập trung phân tích những thiệt thòi khi người lao động lựa chọn hưởng BHXH một lần; lợi ích của việc tiếp tục tích lũy thời gian đóng để có lương hưu và được hưởng BHYT khi về già. Qua đối thoại, những quy định vốn được xem là khó nhớ trở nên gần gũi, dễ hiểu hơn, giúp người dân có thêm cơ sở lựa chọn mức đóng, phương thức đóng phù hợp với điều kiện gia đình.

Sau khi hiểu được lợi ích, đã có nhiều hội viên nông dân đăng ký tham gia BHXH tự nguyện. Chị Phạm Thị Phương, tổ dân phố 6, phường Mộc Sơn, chia sẻ: Trước đây, tôi biết đến BHXH tự nguyện nhưng chưa hiểu cụ thể mức đóng, quyền lợi sau này. Được cán bộ giải thích trực tiếp, tôi hiểu đây là cách để những người lao động tự do như chúng tôi chủ động tích lũy cho tuổi già. Tôi sẽ cân đối thu nhập để tham gia ở mức phù hợp.

Rời những hội nghị tập trung, hoạt động tuyên truyền lại tiếp tục theo cán bộ BHXH về khu dân cư, bản, tiểu khu. Tại địa bàn Thuận Châu, phương châm được xác định khá cụ thể: “đến từng địa bàn, gặp từng nhóm đối tượng, tư vấn theo từng nhu cầu”. Ngoài các đợt ra quân, cán bộ BHXH và nhân viên thu đến hộ gia đình, khu dân cư; tư vấn trực tiếp, liên hệ qua điện thoại, các nhóm cộng đồng và phối hợp với chính quyền, đoàn thể địa phương. Những người đã được tiếp cận nhưng còn băn khoăn về mức đóng, phương thức đóng, quyền lợi hưởng hoặc chưa thể tham gia ngay tiếp tục được theo dõi, tư vấn.

Ông Tống Văn Thắng, Giám đốc BHXH cơ sở Mộc Châu, cho biết: Đặc điểm địa bàn rộng, người dân sinh sống phân tán, điều kiện kinh tế và nhận thức về chính sách không đồng đều. Vì vậy, chúng tôi phân công cán bộ phụ trách từng địa bàn, phối hợp với UBND xã và tổ chức hỗ trợ phát triển người tham gia rà soát từng nhóm đối tượng. Quan trọng là tư vấn đúng nhu cầu, giải thích rõ quyền lợi và tiếp tục giữ liên hệ sau tuyên truyền. Riêng trong tháng 9, đơn vị đã phối hợp tổ chức 2 cuộc ra quân, tuyên truyền, tư vấn, giải đáp chính sách cho 295 lượt người, đã phát triển tăng mới 98 người tham gia BHXH tự nguyện.

Sự đa dạng trong cách tuyên truyền không chỉ thể hiện ở địa điểm mà còn ở phương thức tiếp cận. BHXH tỉnh đã kết hợp giữa truyền thông diện rộng với tư vấn trực tiếp. Trong tháng 9, ngành BHXH đã tổ chức 2 lễ ra quân tuyên truyền, vận động, tư vấn chính sách BHXH, BHYT; tổ chức 53 hội nghị và 143 đội, nhóm trực tiếp tuyên truyền, vận động tiếp cận tuyên truyền đến 3.422 người, đã có 190 người tham gia BHXH tự nguyện.

Cùng với tuyên truyền trực tiếp, “mặt trận” truyền thông số tiếp tục được mở rộng. Trong tháng 9 vừa qua, BHXH tỉnh phối hợp với các cơ quan thông tấn, báo chí địa phương xây dựng 9 tin, bài, phóng sự; biên tập và đăng 26 tin, bài, văn bản, video, infographic trên cổng thông tin điện tử và chia sẻ trên fanpage, OA Zalo của BHXH tỉnh; phát thanh trên loa phát thanh cơ sở 168 lượt; phát hành 99 ấn phẩm trực quan... tuyên truyền về BHXH, BHYT cùng các chính sách mới.

Cách làm linh hoạt ấy càng có ý nghĩa khi dư địa phát triển BHXH tự nguyện trên địa bàn tỉnh còn lớn. Theo báo cáo của BHXH tỉnh, đến hết tháng 9, số người tham gia BHXH tự nguyện là 29.691 người; tính cả 16.698 người đang bảo lưu, tổng số người tham gia BHXH tự nguyện là 46.389 người, bằng 6,2% lực lượng lao động; đạt 95,4% so với kế hoạch BHXH Việt Nam giao, đạt 94,0% so với kế hoạch UBND tỉnh giao.

Ông Đinh Thanh Tùng, Phó Giám đốc BHXH tỉnh Sơn La, nhấn mạnh: “Thời gian tới, BHXH tỉnh tiếp tục đổi mới nội dung, đa dạng hình thức truyền thông theo hướng lấy người dân làm trung tâm; tăng cường phối hợp với cấp ủy, chính quyền, các tổ chức chính trị - xã hội và tổ chức hỗ trợ phát triển người tham gia. Tuyên truyền phải đi vào từng nhóm đối tượng, giúp người dân hiểu đúng, hiểu đủ về quyền lợi lâu dài của BHXH tự nguyện, từ đó chủ động tham gia và duy trì bền vững.”

Việc BHXH tỉnh đa dạng hình thức tuyên truyền, chính sách BHXH tự nguyện đang được chuyển tải bằng nhiều cách gần gũi, thiết thực. Khi người dân hiểu rõ quyền lợi và nhận thấy giá trị của việc tích lũy cho tuổi già, việc tham gia BHXH tự nguyện sẽ dần trở thành nhu cầu tự thân, góp phần mở rộng diện bao phủ BHXH và xây dựng hệ thống an sinh xã hội bền vững.