Tình trạng mất cân bằng về tiếp cận vaccine dẫn đến cảnh "kẻ ăn không hết, người lần chẳng ra" trên toàn cầu. Trong khi Mỹ, Israel, các nước châu Âu… đạt tỷ lệ tiêm chủng khá cao, thậm chí đang đẩy mạnh triển khai tiêm mũi vaccine tăng cường, thì ngược lại, tỷ lệ tiêm chủng ở châu Phi lại ở mức rất thấp. Tính đến đầu tháng 10/2021, chỉ khoảng 2% dân số ở nhiều quốc gia tại "lục địa đen" được tiêm đủ liều vaccine ngừa Covid-19. Nhìn vào bức tranh toàn cảnh về mức độ "phủ sóng" vaccine trên thế giới, sự chênh lệch giữa các nước giàu và các nước nghèo tạo thành những gam màu tương phản rõ rệt.

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến nghịch lý nêu trên. Các nước giàu có lợi thế lớn trong tiếp cận nguồn cung vaccine, bởi nhiều công ty dược lớn với những cơ sở sản xuất tiên tiến đều nằm tại các nước này. Cơ chế tiếp cận vaccine toàn cầu COVAX cũng gặp khó khăn khi cạnh tranh về mặt tài chính với các nước lớn trong cuộc đua mua vaccine từ hãng dược phẩm. Cùng với đó, các nước dư thừa vaccine sắp hết hạn lại gặp khó khăn khi vận chuyển vaccine đến cho những nước nghèo hơn, do điều kiện nghiêm ngặt về nhiệt độ trong quá trình vận chuyển, cũng như do thủ tục pháp lý phức tạp…

Người đứng đầu WHO từng cảnh báo, các nước giàu dù có sở hữu nhiều vaccine vẫn không thể trở thành những "thiên đường an toàn", nếu như các nước nghèo còn đang vật lộn với dịch bệnh. Bởi vậy, chỉ có tinh thần đoàn kết, đồng lòng và sẻ chia, đặc biệt là trong sản xuất và phân phối vaccine, mới giúp cộng đồng quốc tế từng bước đẩy lùi kẻ thù chung Covid-19.