Ông Đào Văn Nguyên, Chủ tịch UBND huyện Bắc Yên, cho biết: Huyện khuyến khích các chủ đầu tư thuỷ điện hỗ trợ người dân vùng dự án phát triển kinh tế, xây dựng hạ tầng, bảo vệ rừng, ổn định đời sống và nâng cao chất lượng cuộc sống. Cùng với đó, hằng năm rà soát, xác định các vị trí xung yếu, nguy cơ sạt lở, lũ quét tại khu vực dự án để đưa vào kế hoạch phòng chống thiên tai hàng năm; tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật và nâng cao ý thức cộng đồng trong công tác quản lý, khai thác, bảo vệ an toàn công trình.

Trong công tác bảo vệ đập, hồ chứa và vận hành, các nhà máy thuỷ điện đã xây dựng và trình cấp có thẩm quyền phê duyệt đầy đủ phương án bảo vệ đập, hồ chứa và phương án ứng phó tình huống khẩn cấp theo quy định. Trong quá trình đầu tư và vận hành, các nhà máy đảm bảo tuyệt đối an toàn công trình, tính mạng và tài sản của người dân; nghiêm túc tuân thủ các quy định pháp luật liên quan. Các nhà máy thủy điện trên địa bàn đều tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, thực hiện đầy đủ báo cáo giám sát môi trường, duy trì dòng chảy tối thiểu sau đập và có phương án phòng, chống thiên tai được cập nhật hàng năm.

Các hồ chứa của thủy điện còn tạo điều kiện thuận lợi để phát triển mô hình nuôi cá lồng, du lịch sinh thái. Nhiều hộ dân ở các xã, như: Tà Xùa, Háng Đồng, Phiêng Ban đã tận dụng mặt nước các hồ thuỷ điện để đầu tư nuôi cá tầm, cá lăng, góp phần cải thiện đời sống. Ông Vũ Công Minh, Giám đốc Nhà máy Thủy điện Suối Lừm 1, xã Pắc Ngà, cho biết: Cùng với việc sản xuất, nhà máy còn cung cấp nước sinh hoạt và tưới tiêu cho nhân dân trong vùng. Từ khi đi vào hoạt động đến nay, nhà máy luôn phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương, đảm bảo nguồn nước ổn định, đồng thời duy trì dòng chảy tối thiểu sau đập phục vụ nhu cầu của người dân.

Tại cụm nhà máy Nậm Chim, gồm Nậm Chim 1, 1A và 1B, khắc phục khó khăn do thời tiết khắc nghiệt, nhà máy luôn tuân thủ công tác vận hành đúng quy định. Ông Quàng Văn Hồng, Phó Giám đốc cụm nhà máy, cho biết: Vào mùa khô thì thiếu nước, mùa mưa lại dễ sạt lở. Vì vậy, chúng tôi phân công công nhân túc trực 24/24 giờ, sẵn sàng xử lý mọi tình huống. Việc tích - xả nước được thực hiện hài hòa, đảm bảo không ảnh hưởng đến môi trường và sinh kế của bà con vùng hạ lưu.

Thực tế cho thấy, nhờ sự chủ động trong vận hành hồ đập, các nhà máy thủy điện đã phối hợp tốt với chính quyền địa phương để thông báo lịch xả nước, giảm thiểu tối đa thiệt hại cho người dân. Công tác giám sát, đối thoại với doanh nghiệp được duy trì định kỳ, đảm bảo quyền lợi của người dân được đặt lên hàng đầu. Mô hình phối hợp ba bên: Doanh nghiệp, chính quyền và người dân được thực hiện hiệu quả, góp phần quản lý tốt tài nguyên nước, đảm bảo lợi ích hài hòa giữa phát triển kinh tế và ổn định đời sống nhân dân.

Trên địa bàn xã Háng Đồng, huyện Bắc Yên có 3 nhà máy thủy điện, nhờ cam kết cung cấp nước ưu tiên cho sinh hoạt và sản xuất, diện tích canh tác của bà con ở các bản đều đạt 100% kế hoạch. Ông Sùng A Mang, Chủ tịch UBND xã Háng Đồng, thông tin: Chúng tôi thường xuyên phối hợp với các nhà máy thủy điện để xây dựng phương án, kế hoạch xả nước để đảm bảo lịch gieo trồng cho bà con. Các nhà máy thủy điện đã thực hiện đúng cam kết, tạo thuận lợi trong sản xuất của nhân dân. 

Hiện nay, huyện Bắc Yên có 5 vị trí đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt bổ sung quy hoạch thủy điện, với tổng công suất khoảng 40,5 MW. Trong đó, thủy điện Suối Lừm 1A, thủy điện Suối Lừm 1 mở rộng; các thủy điện Xím Vàng, Xím Vàng 3, Suối Bé đã được Bộ Công Thương phê duyệt. Hiện tại, còn 3 vị trí có tiềm năng bổ sung quy hoạch thủy điện nhỏ ở Làng Sáng, Háng Đồng Thượng, Suối Bẹ, đã hoàn thiện công tác khảo sát, lập báo cáo bổ sung quy hoạch theo ý kiến tham gia các sở, ngành, UBND huyện và cộng đồng dân cư. 

Chủ động ứng phó với mùa mưa lũ năm nay, huyện Bắc Yên đang tích cực rà soát, kiểm tra, giám sát chặt chẽ hoạt động của các hồ đập thủy điện, không để xảy ra tình trạng xả nước bất ngờ, ảnh hưởng đến vùng hạ du. Đồng thời, tuyên truyền, khuyến khích các nhà máy tăng cường ứng dụng công nghệ, cải tiến quy trình vận hành để thích ứng linh hoạt với biến đổi khí hậu.