Luật Căn cước năm 2023 có hiệu thi hành kể từ ngày 1/7/2024, chính thức đổi tên thẻ căn cước công dân thành thẻ căn cước, với những điểm mới như: Chứng minh nhân dân 9 số hết hiệu lực từ ngày 1/1/2025; lược bỏ thông tin quê quán và vân tay trên thẻ căn cước; cấp thẻ căn cước cho người dưới 14 tuổi; bổ sung quy định cấp giấy chứng nhận căn cước cho người gốc Việt Nam chưa xác định được quốc tịch…

Điểm mới trong Luật Căn cước năm 2023 sẽ có phần thu thập sinh trắc học, mống mắt; khi công dân làm thủ tục đề nghị cấp thẻ Căn cước sẽ được thu nhận thông tin sinh trắc học mống mắt tại cơ quan Công an cùng với vân tay và ảnh khuôn mặt. Theo đó, việc thu thập thông tin sinh trắc học mống mắt để làm cơ sở đối soát, xác thực thông tin của mỗi cá nhân; hỗ trợ trong những trường hợp không thu nhận được vân tay của một người (trong các trường hợp khuyết tật, vân tay bị biến dạng...). 

 Về việc thu thập mống mắt để bổ sung cho thẻ Căn cước, Điều 46 Luật Căn cước cũng nêu rõ, thẻ Căn cước công dân đã được cấp trước ngày 1/7/2024 có giá trị sử dụng đến hết thời hạn được in trên thẻ. Công dân khi có nhu cầu thì được cấp đổi sang thẻ Căn cước. Thẻ Căn cước công dân hết hạn sử dụng từ ngày 15/1/2024 đến trước 30/6/2024 thì tiếp tục có giá trị sử dụng đến hết 30/6/2024. Thẻ Căn cước công dân vẫn được sử dụng bình thường nếu thời hạn trên thẻ vẫn còn mà không bắt buộc phải thu thập mống mắt để bổ sung cho thẻ này. Chỉ khi người dân có nhu cầu đổi sang thẻ Căn cước thì mới bắt buộc phải thu thập mống mắt.

Theo cơ quan Công an, dữ liệu về mống mắt có tính chính xác cao, rất phù hợp với xu hướng chuyển đổi số trên thế giới và Việt Nam hiện nay khi các giao dịch điện tử được mở rộng, là lĩnh vực chủ yếu cho các thiết bị thông minh như (di động, app điện tử). Kết hợp với các yếu tố sinh trắc như khuôn mặt (đảm bảo xác thực 2 yếu tố) sinh trắc là cơ sở triển khai hiệu quả Luật Giao dịch điện tử (với các thiết bị di động hiện nay rất ít được trang bị module về đọc, xác thực vân tay) nên việc thu thập thông tin sinh trắc bắt buộc là rất cần thiết và phù hợp với xu hướng chuyển đổi số hiện nay. Việc thu thập thông tin sinh trắc giúp cho người dân tiện lợi trong việc thanh toán, di chuyển qua các cửa kiểm soát của máy bay, ga tàu.

Triển khai Luật Căn cước, Công an tỉnh đã tham mưu với UBND tỉnh và lực lượng ban hành kế hoạch triển khai thi hành Luật. Huy động sự vào cuộc của các cấp, các ngành trong triển khai thi hành Luật; đẩy mạnh công tác tuyên truyền về nội dung Luật, những điểm mới, trình tự thủ tục cấp căn cước, quyền và trách nhiệm của cá nhân, tổ chức trong triển khai thi hành Luật.

Thượng tá Phạm Thanh Tâm, Trưởng phòng Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội, Công an tỉnh, cho biết: Công an tỉnh chú đẩy mạnh công tác tuyên truyền với nhiều hình thức khác nhau, từ tuyên truyền trên các phương tiện thông tin, truyền thông trong và ngoài lực lượng đến tuyên truyền trên các ứng dụng mạng xã hội như nhóm zalo an ninh, fanpage do do các đơn vị Công an trong tỉnh quản lý, sử dụng. Tổ chức tuyên truyền trên hệ thống loa phát thanh của các  xã, phường, thị trấn vào các ngày trong tuần, nhằm tạo sự lan tỏa Luật Căn cước năm 2023 đến các tầng lớp nhân dân, tạo sự ủng hộ, đồng tình, thống nhất trong triển khai, thi hành trong thời gian tới.

Đồng thời, tập trung thực hiện tốt công tác phổ biến, quán triệt Luật đến toàn thể cán bộ chiến sỹ trong lực lượng, đặc biệt là số cán bộ trực tiếp thực hiện công tác cấp, quản lý căn cước; phối hợp với các cơ quan báo chí trong và ngoài ngành, chính quyền cơ sở tăng cường công tác tuyên truyền Luật trên các phương tiện thông tin đại chúng để nhân dân hiểu và chấp hành.

Chuẩn bị điều kiện tổ chức cấp căn cước cho công dân theo Luật Căn cước năm 2023, Công an tỉnh đã tổ chức rà soát, bố trí đầy đủ nguồn nhân lực thực hiện công tác cấp, quản lý căn cước tại các cấp; chủ động phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ Bộ Công an tiếp nhận 13 bộ thu nhận mống mắt, chuyển giao cho mỗi huyện 1 bộ và 1 bộ đặt tại Phòng Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội và tổ chức cài phần mềm cấp căn cước và giấy chứng nhận căn cước để thực hiện công tác cấp căn cước theo quy định mới. 

Bên cạnh đó, tổ chức tập huấn nghiệp vụ quản trị, vận hành hệ thống cấp, quản lý căn cước và quy trình thu nhận hồ sơ cấp căn cước, giấy chứng nhận căn cước cho 30 cán bộ, chiến sĩ thuộc Phòng Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội, Công an các huyện, thành phố, phục vụ cấp thẻ căn cước, giấy chứng nhận căn cước cho người gốc Việt Nam chưa xác định được quốc tịch trên địa bàn tỉnh, giúp cán bộ, chiến sĩ hiểu sâu về Luật Căn cước; thuần thục các kỹ năng tổ chức thu nhận căn cước cho công dân, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong quá trình triển khai Luật Căn cước 2023.

Tại huyện Mường La cũng đã sẵn sàng các điều kiện phục vụ triển khai thi hành Luật Căn cước từ ngày 1/7/2024 trên địa bàn. Trung tá Lê Mùi, Trưởng Công an huyện, thông tin: Công an huyện đã xây dựng kế hoạch thực hiện, tổ chức nhận bộ thu nhận mống mắt về đơn vị; đồng thời, cử cán bộ tham gia tập huấn nghiệp vụ thu nhận hồ sơ căn cước do Công an tỉnh tổ chức, nâng cao trình độ nghiệp vụ cho cán bộ làm công tác thu nhận hồ sơ; chỉ đạo các xã phối hợp đẩy mạnh công tác tuyên truyền điểm mới của Luật Căn cước và vận động nhân dân tham gia thu nhận hồ sơ căn cước mới; lựa chọn công dân ở các nhóm tuổi để lực lượng Công an thu nhận hồ sơ căn cước vào ngày 1/7/2024.

Đến thời điểm này, Công an tỉnh Sơn La đã chuẩn bị sẵn sàng các điều kiện để triển khai Luật Căn cước từ ngày 1/7/2024. Qua đó, nhằm cụ thể hóa nhiệm vụ tại Đề án số 06, phục vụ mục tiêu đơn giản hóa giấy tờ, thủ tục cho người dân, hướng tới mục tiêu xây dựng Chính phủ số, kinh tế số, công dân số.